Influenza A H1N1(ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009)
ระยะนี้กำลังมีการระบาดของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่(ตอนแรกใช้ชื่อว่า swine flu ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น influenza A H1N1) เพื่อทบทวนความเข้าใจเกี่ยวกับโรคนี้ จึงจะขอเสนอบทความเรื่องไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่
การระบาดครั้งใหญ่ของโรคไข้หวัดใหญ่ ที่ทำให้ผู้คนจำนวนมากในหลายประเทศป่วยและเสียชีวิตนั้น ในทางการแพทย์เรียกว่า influenza pandemic ซึ่งแตกต่างกับการระบาดของไข้หวัดใหญ่ที่มักเกิดขึ้นประจำปีอยู่แล้วซึ่งเรียกว่า seasonal epidemics of influenza
การระบาดแบบ pandemic ไม่ได้เกิดขึ้นบ่อย แล้วก็ไม่ได้เกิดขึ้นโดยเป็นประจำสม่ำเสมอเหมือนอย่าง sesonal epidemic
เท่าที่มีการบันทึกเอาไว้การระบาดของไข้หวัดใหญ่ในปี ค.ศ. 1918 ซึ่งเรียกว่า Spanish flu เป็นการระบาดของโรคครั้งร้ายแรงที่สุด ในครั้งนั้นทำให้มีผู้คนเจ็บป่วยล้มตายมากถึงห้าสิบล้านคนเลยทีเดียว
จากสถิติที่มีการบันทึกเอาไว้ พบว่าการระบาดแบบ pandemic นี้เกิดขึ้นประมาณ 3 ครั้งในแต่ละรอบศตวรรษ
ไข้หวัดใหญ่ที่ระบาดแบบ pandemic สองครั้งล่าสุดที่ได้รับการบันทึกเอาไว้คือ Asian flu ในปี 1959 และ Hong Kong flu ในปี 1968
ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่(influenza A H1N1)
ไข้หวัดใหญ่ที่พบในคนตามฤดูกาลส่วนมากจะเป็น สายพันธุ์ H1N1 และ H3N2 ซึ่งมีการกลายพันธุ์เปลี่ยนแปลงสายพันธุ์อย่างค่อยเป็นค่อยไป จึงทำให้ต้องมีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงสายพันธุ์ วัคซีนที่ใช้ในการป้องกันทุกปี และต้องมีการฉีดวัคซีนประจำปีที่มีสายพันธุ์ใกล้เคียงกับเชื้อไวรัสที่จะมี การระบาด ก็จะสามารถป้องกันโรคได้
อย่างเชื้อไวรัสไข้หวัดนก ก็จัดเป็นไข้หวัดใหญ่ชนิด A ซึ่งระบาดอยู่ในสัตว์ปีก และสามารถติดเชื้อข้ามสายพันธุ์มายังมนุษย์ได้ แต่ไข้หวัดนกสายพันธุ์ H5N1 เป็นสายพันธุ์รุนแรงที่ทั่วโลกให้ความสำคัญ
สำหรับเชื้อไวรัสไข้หวัดหมูนั้น ก็เป็นไข้หวัดใหญ่ชนิด A เช่นกัน พบได้ทั้งในหมูเลี้ยง และหมูป่า ในปัจจุบันที่พบบ่อยรวมทั้งในประเทศไทย จะเป็นสายพันธุ์ H1N1, H1N2 และ H3N2 ซึ่งลักษณะสายพันธุ์ไม่คล้ายคลึงกับไข้หวัดใหญ่ ในมนุษย์ มีรายงานน้อยมากที่จะข้ามมายังมนุษย์
“ในส่วนการระบาดของเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ ที่พบในประเทศเม็กซิโก และอเมริกานั้น เป็นสายพันธุ์ที่ไม่เคยพบมาก่อนทั้งในมนุษย์และในสุกร เป็นเชื้อที่เกิดจากการผสมข้ามสายพันธุ์ ซึ่งมีสารพันธุกรรมของเชื้อไข้หวัดใหญ่คน(human Influenza) ไข้หวัดใหญ่สุกร(Swine flu) และไข้หวัดใหญ่สัตว์ปีก(Avian flu)จึงถือได้ว่าเป็น “ไวรัสสายพันธุ์ใหม่” เป็น Influenza A สายพันธุ์ H1N1 และเมื่อดูองค์ประกอบเปรียบเทียบกับวัคซีน H1N1 ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน มีความคล้ายคลึงกันไม่ถึง 80% …บ่งชี้ให้เห็นว่า การป้องกันด้วยวัคซีนที่ใช้ในปัจจุบันก็ไม่น่าจะได้ผล อย่างไรก็ตาม ไวรัสดังกล่าวยังคงตอบสนองต่อยาต้านไวรัส ได้แก่ Oseltamivir (Tamiflu) และ Zanamivir แต่สามารถดื้อต่อ ยา Amantadine
การแพร่เชื้อ อาการของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่
เชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่นี้ มีการแพร่ติดต่อเช่นเดียวกับโรคไข้หวัดใหญ่ในคนโดยทั่วไป คือเชื้อนั้นจะอยู่ในเสมหะ น้ำมูก น้ำลายของผู้ป่วย แพร่ไปยังผู้อื่นโดยการไอ หรือจามรดกันในระยะใกล้ชิด หรือติดจากมือและสิ่งของที่มีเชื้อปนเปื้อนอยู่ และเชื้อจะเข้าสู่ร่างกายทางจมูกและตา เช่น การแคะจมูก การขยี้ตา
แต่สิ่งที่ทำให้เหล่าผู้บริโภคทั้งหลายหายกังวลได้เปลาะหนึ่ง คือ เชื้อนี้ไม่ติดต่อจากการรับประทานเนื้อหมู!!!สำหรับอาการที่เกิดขึ้นนั้น ผู้ป่วยจะมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ คือ มีไข้สูง ปวดเมื่อยตามร่างกาย ไอ มีน้ำมูก เจ็บคอ บางรายอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือถ่ายเหลวได้ ในรายทีรุนแรงอาจปอดอักเสบและเสียชีวิตได้ ดังนั้น ผู้ที่มีอาการคล้ายจะเป็นหวัด มีไข้สูง ก็ไม่ควรนิ่งนอนใจ ควรพบแพทย์ทำการวินิจฉัย รักษา และควบคุมโรคต่อไป
“หากป่วยและมีอาการ ควรสวมหน้ากากอนามัย และหลีกเลี่ยงการไปในที่ชุมชน หรือสถานที่แออัด ประชาชนทั่วไปควรรักษาสุขภาพให้แข็งแรง โดยรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผัก ผลไม้ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ งดสูบบุหรี่ งดดื่มเหล้า และล้างมือบ่อยๆ”
อาการของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่
การรักษาไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่
Tamiflu( Oseltamivir )( 75) 1 x 2 O pc 5 วัน
คนที่มีความเสี่ยงทานป้องกัน Tamiflu(75) 1 x 1 O pc x 10 วัน
ผู้ใหญ่ : Tamiflu ® (75 มก./เม็ด)
1 เม็ด เช้า – เย็น หลังอาหารนาน 5 วัน
เด็ก : ให้ขนาด ตามน้ำหนักตัว ดังนี้
น้ำหนักตัว น้อยกว่า 15 กก. ให้ 30 มก. เช้า-เย็น นาน 5 วัน
น้ำหนักตัว 16-23 กก. ให้ 45 มก. เช้า-เย็น นาน 5 วัน
น้ำหนักตัว 24-40 กก. ให้ 60 มก. เช้า-เย็น นาน 5 วัน
น้ำหนักตัว มากกว่า 40 กก. ให้ 75 มก. เช้า-เย็น นาน 5 วัน
ขนาดยา Tamiflu( Oseltamivir )
ประชาชนควรปฏิบัติตัวอย่างไรบ้าง
1. การเดินทางไปยังพื้นที่ที่กำลังเกิดการระบาด
หากไม่มีความจำเป็น ควร ชะลอการเดินทางไปยังพื้นที่ที่กำลังเกิดการระบาดจนกว่าสถานการณ์จะยุติลง
แต่ถ้าจำเป็นต้องเดินทาง ให้
– หลีกเลี่ยงการใกล้ชิดกับผู้ที่มีอาการไอ
– หลีกเลี่ยงสถานที่แออัด
– หมั่นล้างมือด้วยน้ำและสบู่บ่อย ๆ หรือเช็ดมือด้วยเจลแอลกอฮอล์
– ติดตามข้อมูลที่เป็นปัจจุบัน
– ปฏิบัติตามข้อแนะนำของทางการในพื้นที่นั้นๆ อย่างเคร่งครัด
2. ผู้ที่เดินทางกลับมาจากพื้นที่เกิดการระบาด
จะได้รับการแนะนำด้านสุขภาพจากทีมแพทย์ โดยให้หยุดพักผ่อนอยู่ที่บ้านเป็นเวลา 7 วัน และสังเกตอาการตนเองทุกวัน
หากเกิดอาการของไข้หวัดใหญ่ เช่น มีไข้ ไอ เจ็บคอ ปวดเมื่อยเนื้อตัว ฯลฯ ควรสวมหน้ากากอนามัย หรือใช้กระดาษทิชชูปิดปากจมูกทุกครั้งที่ไอจาม และรีบปรึกษาแพทย์เพื่อรับการรักษาทันที
กรณีที่อาการไม่รุนแรง แพทย์จะอนุญาตให้รักษาตัวที่บ้านได้ ควรหยุดงาน หยุดเรียน และงดไปในที่ชุมชน เพื่อหลีกเลี่ยงการแพร่กระจายเชื้อให้กับผู้อื่น
3. รักษาสุขภาพให้แข็งแรง โดย
3.1 รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะผักและผลไม้ ดื่มน้ำสะอาดและนอนหลับพักผ่อนให้พอเพียง ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และสุรา
3.2 หมั่นล้างมือบ่อยๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังการไอ จาม
3.3 หากพบว่ามีผู้ป่วยที่มีอาการคล้ายโรคไข้หวัดใหญ่ภายในบ้าน หรือสถานที่ทำงานเดียวกัน ต้องรีบแจ้งสำนักงานสาธารณสุข หรืออาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เพื่อทีมสอบสวนโรคเคลื่อนที่เร็วและหน่วยงานรับผิดชอบเข้าดำเนินการป้องกันการแพร่ระบาดทันที
แนวทางการสืบค้นผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ (กระทรวงสาธารณสุข)
แนวทางปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยที่ติดเชื้อหรืออาจติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ชนิด A(H1N1)
CPG Influenza
Power point : Influenza A H1N1(ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่)
Ihfluenza A H1N1,ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009
Influenza A H1N1(English version)
อ้างอิงจาก
Current update of Influenza A(H1N1) การแพร่ระบาดของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่: WHO
2009 H1N1 (Swine) Flu Virus ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 : FDA
Influenza A virus subtype H1N1 ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ : Wikipedia
Influenza A(H1N1) ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ : WHO
Influenza A(H1N1) ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ : CDC
This entry was posted
on Monday, August 10th, 2009 and is filed under
บทความทางการแพทย์ .
You can follow any responses to this entry through the
RSS 2.0 feed.
You can
leave a response , or
trackback from your own site.
Leave a Reply